Güvenli - Kaygılı- Kaçıngan, Sizin Bağlanma Stiliniz Hangisi?

 

Aşk hayatınızı, insanlara nasıl bir bağ kurduğunuzu, nesnelerle ilişkinizi, annenizle veya yerine bakım veren kişi ile kurduğunuz “Bağlanma Şekliniz” belirler. İşte böyle der Bağlanma Kuramcıları.

Anne-bebek bağlanma şekli, kişinin yetişkinliğinde aşkı nasıl yaşayacağını, nasıl bir eş olacağını belirlemekle kalmayacak iş hayatını, dostluklarını, arkadaşlıklarını nasıl yaşayacağı konusunda ciddi bir model olacaktır.


Bağlanma kuramcıları bireyin iki bağlanma döneminden bahseder. Birinci ve İkinci Bağlanma dönemi. Birinci Bağlanma Dönemi anne rahminden ergenliğe kadar olan dönemi de üç farklı stil olarak tanımlar. Güvenli-Kaygılı-Kaçıngan. İkinci Bağlanma Dönemi ise ergenlikten sonradır.

Birinci Bağlanma Dönemi olarak anne rahminden ergenliğe kadar olan döneme işaret ederler.
İkinci Bağlanma Dönemi ise yetişkinlik döneminde romantik bağlanma sürecidir.

Birinci bağlanma dönemi eylemsel olarak tek yönlü duygusal olarak çift yönlüdür. İlk bebeklik ve erken çocukluk döneminde eylemsel olarak bakım veren kişiden bebeğe gider.

İkinci ise çift yönlüdür. Eylemsel ve duygusal olarak bir eşten diğer eşe verilir ve alınır.

Birinci Bağlanma Döneminde bebek kendisine bakım veren kişi tarafından tüm ihtiyaçlarının karşılanmasına ihtiyaç duyar. Acıktığında açlığının giderilmesi, üşüdüğünde ısıtılması, güvende olması, her türlü konfor ve rahatlığın sağlanmasını, bakım veren kişiden bekler.
Bebeklikten çıkıp çocukluğa doğru geliştiğinde ise otonom hareket etmeye ihtiyaç duyar.. Çocuğun otonomi kazanması için, tehlike durumunda bakım veren kişinin onu gözetip kollayacağına güvenmeye ihtiyacı vardır.

Birinci Bağlanma Dönemi bizim kendilik saygımızı ve başka insanlara güven duygumuzu belirler.

Ainsworth ‘ün tanımladığı üç bağlanma stili;

-Güvenli Bağlanma
-Kaygılı/İkircikli Bağlanma
-Kaçıngan Bağlanma


Güvenli Bağlanma

Güvenli bağlanma stiline sahip olan kişilerin kendilik ve öteki algıları olumludur. İyimserdirler. Başkalarının sorumluluğunu alabilirler.
Araştırıcı ve yeniliğe açıktırlar.
Stresle başa çıkmada etkin yöntemleri vardır, gerektiğinde de sosyal destek alabilirler.
Tehdit algıları daha düşük ve umutlu kalmayı başarırlar. Aynı kişi ile uzun süre doyumlu ilişki ve cinsel hayatları olur.
Terkedilme korkusu ve kıskançlık tepkileri düşüktür (Bakım veren kişilerce ihtiyaçları zamanında karşılanmış ve istikrarlı olumlu duygusal yakınlık almış çocuklardır).


Kaygılı/ İkircikli Bağlanma

Bu bağlanma stiline sahip kişiler ilişkilerde abartılı tehdit algılar ve bağlanma figürünü sürekli kontrol etme ihtiyacı hissederler. Olumsuz sonuçları abartıp olumsuz duygulara odaklanır ve endişelere saplanırlar. Eşe karşı abartılı ilgi göstermek ve reddedilmeye ilişkin uyarıları abartılı ve tüm ilişkiye genellerler. Bu yüksek kaygı bilişsel yetilerini de etkiler ve sağlıklı değerlendirme yapamazlar. Tehdit sayılmayacak durumlarda bile bağlanma figürünü test etme ihtiyacı duyarlar. Bazen aşırı güvenirler. Duygular inişli çıkışlıdır. Kendilik ve öteki algıları olumsuzdur. Karamsardırlar, umutsuz, endişelidirler. Strese duygusal tepkiler verirler. Acı verici anıları hatırlama eğilimleri yüksektir. Kıskançtırlar. İlişkileri kısa olsa da onlar derin yaşadıklarını düşünürler. Ancak bu derinlik değil duygularında bol miktarda acı olmasındandır. İçlerinde doldurulması gereken büyük boşluklar kalmıştır bu da acı olarak duyumsanır. Acı ve kıskançlık aşkın doğasında değil, kişinin bağlanma stilindedir (Bakım veren kişilerce ihmal edilen, bakım veren kişinin kendisinin sorunlarının olması lohusalık depresyon v.b. ve/veya istismar edilen çocuklar).

Kaçıngan Bağlanma

Bu bağlanma stilinde olan kişiler temel korku ve kaygılarını, acı verici düşüncelerini hasıraltı ederler. Olumsuz duygularını fark etmezler. Olumsuz özelliklerini başkalarına yansıtırlar. İnsanların kendilerine bağlanma fikrinden korkarlar, sorumluluk alamazlar. Partnerlerine güvenmezler. Kimse onlar için yeterince iyi değildir. Metropol ilişkilerinde sıkça görmeye başladığımız uzun süreli ilişki kurmak yerine tek gecelik ilişkilere yönelmek kaçınmalı bağlanmanın bir işaretidir(Bakım veren kişilerce sürekli eleştirilmiş ve reddedici davranışlara maruz kalmış çocuklar).

Bu bağlanma stilleri değişmez kişilik özellikleri değildir.
Bunlar yaşamın ilk yıllarında oluşturduğumuz şemalarla ilgilidir. Şemalara müdahale etmek ve onların hayatımızda yarattığı olumsuz etkilerden kurtulmak mümkündür.

Uzm.Psk. Nimet Temizkan


Benzer Makaleler

2 Yaş Çocuğu ve Negativist Dönem 2 Yaş Çocuğu ve Negativist Dönem
Çocuk & Ergen Terapisi
Ailede Çocuk Sırasının Önemi Ailede Çocuk Sırasının Önemi
Çocuk & Ergen Terapisi
1 Yaş Çocuğunun Özellikleri 1 Yaş Çocuğunun Özellikleri
Çocuk & Ergen Terapisi
Eş Seçimi Nasıl Yapılır? Eş Seçimi Nasıl Yapılır?
Aile & Çift Terapisi